Olympic Bắc Kinh bấp bênh vì Omicron

3

Olympic Mùa đông chỉ còn ba tuần nữa sẽ khai mạc, nhưng Trung Quốc vẫn đang chạy đua để kiểm soát các đợt bùng phát dịch trên khắp đất nước.

Đến ngày 12/1, hơn 20 triệu người tại ít nhất 5 thành phố lớn của Trung Quốc vẫn chịu cảnh phong tỏa. Đợt bùng phát đáng lo ngại nhất diễn ra ở Thiên Tân, thành phố cảng cách thủ đô hơn 110 km và được ví như “hào nước” bảo vệ “pháo đài” Bắc Kinh.

Giới chức địa phương vẫn chưa xác định được nguồn lây khiến 137 người nhiễm nCoV ở Thiên Tân, trong đó có ít nhất 2 ca Omicron. Một quan chức y tế địa phương nói rằng virus dường như đã lây lan trong cộng đồng một thời gian. Ngày 12/1, giới chức Thiên Tân yêu cầu xét nghiệm hàng loạt vòng hai đối với tất cả 14 triệu cư dân thành phố.

Làn sóng ca nhiễm gia tăng ở Trung Quốc trước khi hàng nghìn vận động viên, nhà báo và quan chức quốc tế tới dự Olympic Bắc Kinh đã cho thấy thách thức mà ban tổ chức sự kiện phải đối mặt, khi quốc gia này đang theo đuổi chính sách “Không Covid”.

Trung Quốc hiện là một trong số ít quốc gia trên thế giới vẫn theo đuổi chiến lược này, với mục tiêu đưa ca nhiễm về 0 bằng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt, dù phải chịu tổn thất về kinh tế và gián đoạn trong cuộc sống của người dân.

Biểu tượng Oylmpic 2022 phía trước sân vận động Tổ chim ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Reuters.
Biểu tượng Oylmpic 2022 phía trước sân vận động Tổ chim ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Reuters.

Ngay cả trước khi Omicron xuất hiện, Olympic Bắc Kinh được cho là khó có thể diễn ra như bình thường. Các nhà tổ chức mùa thu năm ngoái nói rằng thế vận hội, dự kiến khai mạc ngày 4/2, sẽ là sự kiện thể thao quy mô lớn bị hạn chế nhiều nhất kể từ khi đại dịch bắt đầu.

Những người tham gia Olympic nếu chưa tiêm chủng sẽ phải trải qua 21 ngày cách ly khi tới Bắc Kinh. Những người đã tiêm chủng sẽ được yêu cầu ở trong “bong bóng” được quản lý chặt chẽ từ khi họ đến tới khi rời đi. Họ cũng phải có hai lần xét nghiệm âm tính với Covid-19 trước khi đến, cũng như phải xét nghiệm hàng ngày và gửi báo cáo sức khỏe cho chính quyền thông qua ứng dụng di động.

Bất chấp những đợt bùng phát gần đây, ban tổ chức dường như quyết tâm mang đến một sự kiện “xanh, an toàn và đơn giản” như lời kêu gọi của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Các quan chức cho biết chính phủ đến nay không có kế hoạch phong tỏa Bắc Kinh, thay đổi lịch trình sự kiện hay siết các biện pháp kiểm soát để đối phó với Omicron.

“Bất chấp những khó khăn và thách thức phải đối mặt, chúng tôi quyết tâm tổ chức thành công Thế vận hội như kế hoạch”, Zhao Weidong, người phát ngôn ban tổ chức, nói ngày 11/1.

Nhưng còn rất nhiều câu hỏi xoay quanh sự kiện này, như cách thức cho người hâm mộ vào xem các trận đấu thế nào. Giới chức Trung Quốc từng nói rõ chỉ có cư dân Trung Quốc đại lục mới được phép tới xem Olympic, nhưng họ chỉ nên vỗ tay chứ không hò hét.

Cư dân xếp hàng xét nghiệm Covid-19 tại thành phố Thiên Tân, Trung Quốc. Ảnh: AP.
Cư dân xếp hàng xét nghiệm Covid-19 tại thành phố Thiên Tân, Trung Quốc. Ảnh: AP.

Tại Thế vận hội Mùa hè ở Tokyo năm ngoái, hơn 400 ca nhiễm đã được ghi nhận trong sự kiện. Trung Quốc cho biết sẽ cố gắng hết sức để hạn chế nguy cơ bùng phát dịch. Bất kỳ ai trong “bong bóng Olympic” có kết quả dương tính với Covid-19 sẽ phải nhập viện hoặc chuyển đến cơ sở cách ly của chính phủ cho đến khi hai lần xét nghiệm PCR sau đó cho kết quả âm tính.

Quan chức địa phương cũng thừa nhận lo ngại của người dân rằng dịch có thể bùng phát tại sự kiện và sau đó lan ra cộng đồng. Ngày 9/1, Sở Giao thông Vận tải Bắc Kinh kêu gọi người dân không đến gần đoàn xe Olympic, ngay cả khi xảy ra tai nạn giao thông, thêm rằng một đội xe cứu thương đặc biệt sẽ ứng phó với các tình huống như vậy.

Đối với chính phủ Trung Quốc, tình hình hiện tại rất bấp bênh. Chiến lược “Không Covid” mà nước này áp dụng chủ yếu dựa vào xét nghiệm hàng loạt, kiểm soát biên giới, truy vết tiếp xúc, cách ly và phong tỏa diện rộng để dập các ổ dịch. Tuy nhiên, cách làm này đôi khi vấp phải chỉ trích, như ở thành phố Tây An, khi nhiều người dân phàn nàn về tình trạng thiếu nhu yếu phẩm và một số người bị bệnh viện từ chối cấp cứu. Tuy nhiên, nó vẫn nhận được ủng hộ rộng rãi của công chúng.

Tháng này, Trung Quốc đã ra lệnh hủy hơn 20 chuyến bay từ Mỹ, sau khi phát hiện một số hành khách dương tính với Covid-19. Bắc Kinh gần đây cũng tăng cường hạn chế đối khách du lịch trong nước. Từ ngày 13/1, người đến từ Mỹ sẽ phải trình ít nhất hai xét nghiệm âm tính và theo dõi sức khỏe 7 ngày tại thành phố khởi hành trước khi bay tới Trung Quốc.

Yanzhong Huang, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Toàn cầu tại Đại học Seton Hall, nói rằng đối với Bắc Kinh, Olympic không chỉ là cơ hội để phô diễn thành tựu thể thao của Trung Quốc, mà còn để khẳng định thành công của chính sách “Không Covid”.

“Nếu họ có thể tổ chức sự kiện mà không xảy ra bất kỳ đợt bùng phát lớn nào, đó sẽ là một huy chương vàng khác mà Trung Quốc rất mong nhận được”, Huang nói.

Đưa ca nhiễm cộng đồng về 0 trước Olympic có thể là điều Trung Quốc rất khó đạt được, theo Amy Qin và Keith Bradsher, hai biên tập viên của NY Times. Ngày 10/1, thành phố An Dương ở tỉnh Hà Nam đã phải phong tỏa 5 triệu dân sau khi ghi nhận 58 ca nhiễm. Ít nhất hai ca Omicron được truy vết có liên quan tới một sinh viên đến từ Thiên Tân ngày 28/12, cho thấy biến thể đã lây lan ở hai thành phố này trong gần hai tuần.

Nguồn gốc của một số đợt bùng phát ở Trung Quốc chưa được xác định. Tại Thâm Quyến, giới chức cho rằng bao bì sản phẩm nhập khẩu là nguyên nhân gây ra đợt bùng phát gần đây của biến chủng Delta, khiến chính quyền ngày 10/1 cảnh báo người dân không mua hàng hóa từ các quốc gia có nguy cơ cao. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy nguy cơ lây nhiễm virus qua bao bì là cực kỳ thấp.

Đối mặt với thách thức này, một số chuyên gia y tế Trung Quốc gần đây không còn quá nhấn mạnh vào mục tiêu “không Covid”.

“Ngay lúc này, chúng ta vẫn chưa có khả năng đảm bảo rằng không còn lây nhiễm cộng đồng”, Liang Wannian, một quan chức cấp cao của Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, nói. “Nhưng chúng tôi có khả năng và tự tin để nhanh chóng dập các ca nhiễm địa phương sau khi phát hiện chúng”.

Trung Quốc sử dụng máy bay không người lái phun khử trùng ở thành phố Lan Châu hồi tháng 10/2021. Ảnh: Reuters.
Trung Quốc sử dụng máy bay không người lái phun khử trùng ở thành phố Lan Châu hồi tháng 10/2021. Ảnh: Reuters.

Bất chấp khả năng truy vết tiếp xúc ấn tượng và tỷ lệ tiêm chủng cao của Trung Quốc, Omicron được coi là một biến chủng khó kiểm soát khi có tốc độ lây lan rất nhanh. Các nghiên cứu sơ bộ cũng chỉ ra hai loại vaccine được sử dụng phổ biến ở Trung Quốc, gồm Sinovac và Sinopharm, giảm hiệu quả trước biến chủng Omicron.

Khi Olympic đã cận kề, chính quyền Bắc Kinh kêu gọi người dân hạn chế đi lại không cần thiết tới thủ đô. Các cơ quan y tế thành phố cũng yêu cầu người dân tự báo cáo với chính quyền nếu từng đến bất kỳ khu vực nào bùng phát Covid-19 gần đây. Tuần này, Bắc Kinh cũng là một trong số những nơi ở Trung Quốc khuyến nghị người dân không nên rời thành phố trong dịp Tết nguyên đán.

“Chính sách Không Covid ngày càng trở nên khó khăn với giới chức Trung Quốc, nhưng họ vẫn có thể đạt được mục tiêu. Nó chỉ đi kèm một cái giá đắt đối với cuộc sống hàng ngày của người dân và nền kinh tế”, Jin Dongyan, nhà virus học tại Đại học Hong Kong, nói.

Thanh Tâm (Theo NY Times)

Bài trướcTrình Đông sau 32 năm đóng ‘Thần Bài 2’
Bài tiếp theoĂngten nhỏ nhất thế giới