Tính toán chính trị sau quyết định hủy visa Djokovic

2

Chính quyền Thủ tướng Morrison dường như muốn trục xuất Novak Djokovic để tránh cái giá rất lớn về mặt chính trị nếu đối xử đặc biệt với tay vợt.

Bộ trưởng Di trú Australia Alex Hawke hôm nay hủy visa của tay vợt số một thế giới Novak Djokovic bất chấp phán quyết của tòa án trước đó, khẳng định quyết định được đưa ra dựa trên cơ sở lợi ích sức khỏe cộng đồng. “Chính phủ của Thủ tướng Scott Morrison cam kết bảo vệ biên giới của Australia, đặc biệt là liên quan đến đại dịch Covid-19”, ông cho hay.

Giới phân tích cho rằng quyết định này dường như là phương án hợp lý nhất mà chính quyền Thủ tướng Morrison có thể đưa ra, sau khi tính toán cái giá rất lớn về mặt chính trị mà họ phải đối mặt nếu để Djokovic ở lại và dự giải Australia Mở rộng.

“Nếu cho phép Djokovic ở lại, Thủ tướng Morrison sẽ phải nếm một chiếc bánh chính trị đắng ngắt, với lớp kem phía trên là cơn thịnh nộ của công chúng”, cây bút David Crowe của The Age nhận định.

Thủ tướng Australia Scott Morrison tại thủ đô London, Anh, hồi tháng 6 năm ngoái. Ảnh: Reuters.
Thủ tướng Australia Scott Morrison tại thủ đô London, Anh, hồi tháng 6 năm ngoái. Ảnh: Reuters.

Theo Crowe, Australia rất khó để một tay vợt chưa tiêm chủng được nhập cảnh dễ dàng, nhất là khi anh khai báo không đúng sự thật về lịch sử đi lại quốc tế, cũng như từng xuất hiện trước công chúng tại Serbia khi đang mắc Covid-19.

Nhưng bình luận viên này cho rằng yếu tố chính trị mới là động lực chính thúc đẩy Hawke, một trong những đồng minh thân cận nhất của Morrison, ra quyết định “trảm visa” của Djokovic. Với quyết định này, Djokovic có thể bị cấm nhập cảnh Australia trong ba năm tiếp theo.

Quyết định được đưa ra sau khi hãng tin News Corp công bố kết quả khảo sát cho thấy 83% người Australia không muốn Djokovic thi đấu tại Australia Mở rộng. Chính phủ của Morrison dường như nhận thấy người dân không chấp nhận quyền miễn trừ với Djokovic, khi quá nhiều người Australia đã phải trải qua những lệnh phong tỏa chặt chẽ trong hai năm qua.

“Điều đó cho thấy đây là động thái đúng đắn về chính trị. Người dân Australia đang lo lắng về làn sóng Omicron và gặp nhiều khó khăn khi lùng mua kit xét nghiệm nhanh, vào thời điểm mà lương thực và nhu yếu phẩm cạn dần ở nhiều siêu thị. Thủ tướng Morrison đang chịu áp lực đưa đất nước vượt qua thời gian khó khăn. Đây không phải lúc đối xử đặc biệt với một tay vợt”, Crowe nhận xét.

Một số người cảnh báo giải Australia Mở rộng có thể mất vị thế khi Djokovic không thi đấu, nhưng yếu tố quyết định chính là cảm nhận của người dân Australia, những người sẽ bỏ phiếu trong cuộc bầu cử vào tháng 5.

Không ít người Australia đã không thể đến thăm cha mẹ đang hấp hối trong bệnh viện, không thể gặp con cháu mới ra đời và không được tổ chức đám cưới trong thời gian phong tỏa. Họ khó có thể chấp nhận một ngôi sao quần vợt được hưởng những quyền miễn trừ mà họ không có. Làn sóng phẫn nộ của người dân có thể đe dọa sự nghiệp chính trị của Morrison ngay trước thềm bầu cử.

Toàn bộ vụ lùm xùm cũng cho thấy rối loạn trong chiến lược ứng phó đại dịch tại Australia. Sai lầm xuất hiện trong mọi giai đoạn dẫn tới quyết định hủy visa của Djokovic và dường như không ai chuẩn bị ứng phó với một vấn đề vốn xuất hiện từ vài tuần trước khi tay vợt đặt chân đến Melbourne. Không ai sẵn sàng ra tuyên bố rõ ràng rằng tay vợt này không được đến Australia.

Novak Djokovic (trái) và Bộ trưởng Di trú Australia Alex Hawke. Ảnh: Krone.
Novak Djokovic (trái) và Bộ trưởng Di trú Australia Alex Hawke. Ảnh: Krone.

Chính phủ Australia dường như tin rằng vấn đề sẽ tự biến mất hoặc chính quyền bang Victoria sẽ ra quyết định. Chỉ đến khi Thủ tướng Morrison nhận ra ông sẽ phải xử lý vấn đề, quy trình hủy visa và trục xuất Djokovic mới được khởi động.

Sự việc cũng thể hiện vấn đề chồng chéo giữa các cấp chính quyền, trong đó chính phủ liên bang, chính quyền bang Victoria và công ty quản lý Tennis Australia đều có tiếng nói. Tuy nhiên, ủy ban y tế do bang Victoria thành lập lại không có quyền ra quyết định cuối cùng, bởi vấn đề nằm ở lực lượng biên phòng Australia.

Quyết định của Thủ tướng Morrison và Bộ trưởng Hawke phù hợp với mong muốn của người dân, nhiều khả năng được đưa ra sau cuộc thảo luận nội bộ của chính phủ. Dù vậy, điều đó không có nghĩa thất bại của Djokovic là chiến thắng dễ dàng cho Morrison.

“Nếu chính phủ nghĩ quyết định này được ủng hộ, Bộ trưởng Hawke sẽ trực tiếp thông báo với truyền thông từ sáng nay. Thay vào đó, ông lại ra thông cáo ngay trước bản tin 18h vào tối thứ sáu, nhằm hạn chế mức độ phản ứng của dư luận”, Crowe nhận xét.

Đây có thể là tính toán mang tính chiến thuật và cho thấy các luật sư cần nhiều thời gian để nghiên cứu kỹ quyết định, nhưng nó cũng thể hiện rằng chính phủ Australia đang phải vội vã khắc phục vấn đề mà họ lẽ ra phải nắm được từ trước.

“Sau khi bỏ lỡ cơ hội yêu cầu Djokovic không đến, chính phủ Australia đã thảm bại trước tòa và mất nhiều ngày để tìm phương án hành động. Họ đã chọn giải pháp kiểm soát thiệt hại, bằng cách đưa ra một tính toán chính trị. Djokovic phải ra đi”, Crowe kết luận.

Vũ Anh (Theo The Age)

Bài trướcMurray: ‘Không tiêm vaccine sẽ có hậu quả’
Bài tiếp theoTrái Đất hít thở CO2 như thế nào